ÜCRETLERDE GRUPLANDIRMA ÜZERİNE ÖNERİLER-DÜŞÜNCELER

21 Nisan 2014

Sendikanın yapmış olduğu TİS, işçileri 4 temel gruba ayırmış ve ücretlendirme de bu gruplar üzerinden yapılmaktadır.
Mevcut gruplandırma kriterleri dar ve ihtiyaca cevap vermemektedir.

Öyle ki nerdeyse son 10 yılda TİS’lerin içerik ve maddelerinde çok az değişme olmuş, sadece ücrete ilişkin yüzde rakamları ve bazı sosyal hakların tanımı değişmiş, eklenmiş, çıkarılmıştır.

Sonuç olarak; günümüzün çalışanının ihtiyaçlarını karşılamayan, memnuniyetsizlikle karşılanan ve çalışanları adil olarak temsil ettiği şüpheyle karşılanan bir TİS’imiz var.
Bu nedenle ücret ve sosyal haklar konusunda günümüz çalışanlarının ihtiyaçlarına uygun yeni bir gruplandırma kriterlerine ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum.

Göz önüne alınması gerektiğini düşündüğüm kriterleri aşağıda paylaşıyorum.
Arkadaşlardan gelecek öneri ve düşüncelerle bu kriterleri geliştirip, düzeltme, gereksiz olanları silme ve herkesin üzerinde az çok hem fikir olacağı kriterleri birlikte ortaya çıkartabileceğimize inanıyorum.

Ana Kriterler :
a) Öğrenim ve Temel Bilgiler
b) İşin Riski
1) Malzeme ve görev sorumluluğu 2) Çevre ( insan, eşya, doğa) güvenliği sorumluluğu
c) İşin çalışma koşulları
1) Zihinsel Çaba 2) Fiziksel Çaba
d) Deneyim, Beceri ihtiyacı
e) İnisiyatif uygulama ve sorun çözme gerekliliği

Olabilir.

Yukarıdaki kriterlere esas olan rakam, son durumda fazla mesaisiz alınan en yüksek grubun en üst maaşı esas olsun.

Çarpanların oluşturulması:
5 ana kriterin her biri için %20’lik pay verelim. Böylece 5 kıstas üzeriden de tam puan alanlar en yüksek maaşı alanlar olur.

a) Her öğretim düzeyi için bir puan saptanır.
İlkokul, Ortaokul, Lise, Yüksek Okul, Üniversite dört ana grup olabilir.
İlkokul için 60, ortaokul 70, Yüksek okul 80, Üniversite 90 puan olur. (Üniversite üstü eğitim 100)
+ 10 puan; Eğer kişi o işi yapabilmek için bir kurs, eğitim sertifikası aldıysa eklenir.
(Alınan puan %20 ile çarpılır)

b) Her işin bir riski vardır. Sağlık riski olabileceği gibi, kullanılan malzemeye, araca yönelikte bir risk olabilir. Ayrıca yaptığı iş çerçevesinde sadece kendisi için değil, başka insanlar içinde risk taşıyabilir.
Mesela bir otobüs şoförü, Gerek sorumluluğunu taşıdığı aracın mali değeri, gerek insan hayatı açısından taşıdığı risk nedeniyle en yüksek risk grubudur.
Aynı şekilde bir itfaiye eri, gerek kendi hayatı gerek ise başkalarının hayatı açısından en riskli işleri yapanlardandır. Ya da kimyasallar üzerinde çalışma yapanın ya da hastanede görevli birisinin riski daha yüksektir.

Bunu şu şekilde sınıflandırabiliriz. (2nci %20’lik kısmı tamamlayacak şekilde;

1) Kullandığı malzemenin değeri için ( 2000 TL lik bilgisayarla, 2 trilyonluk araç kullanma riski aynı olamaz) (1 ile 20 arası maddi değer aralıkları saptanır x 40 puan)
2) Görevin kişisel ve hizmet verilen kişilere göre hayati riski için (Otobüs Şoförleri 20, İtfaiye 19, Toprak kazma, inşaat, su yolu kazma 18, ….., Büro da masa başı iş 3 puan gibi olabilir)x 20
3) Görev esnasında maruz kalınabilinecek sağlık riski taşıyan işler için (aynı şekilde 1 -20 arası değer) x 20 puan
4) Görevin çevreye ve insan hayatına insan hayatına etkisi için (Göreceli bir konu ama, büroda yapılan iş ile Park, bahçelerde yapılan iş aynı değerde olamaz ) x 20

Hesaplama : Hepsinden tam puan toplayan
800+400+400+400=2000 puan ile yüzde 20 üzerinden 20 almış olur.
Toplu sözleşme ile yüksek risk grupları için ek puanlar (5 puanı aşmamak kaydıyla) sözleşmeye alınabilir.

c) İşin çalışma koşulları; İşin büroda oturarak mı yoksa dışarıda hareket halinde olmasına, kaç saat ayakta geçtiğine, zihne dayalı ise ne tür entelektüel birikim gerektiğine göre kıstaslar 20 üzerinden değerlendirilir.
Salt fiziksel güce dayalı işler için 15 puan, salt zihinsel işlevler için 15 puan saptanabilir.
8 saatlik çalışma süresince bu işlevlerin kullanım miktarları içinde 5 puan eklenebilir.
(Aslında bu madde kişilere göre göreceli olduğu için, daha çok 20 tam puan olarak görülebilir.)

d) Bir işte deneyim önemlidir. Deneyim artıkça, işin gerçekleşme verimliliği de artar.
Aynı şekilde bazı işleri, o işin başına kimi bıraksanız yapar. Ama bazı işleri de sadece bazı kişiler yapabilir. Bu noktada 20 üzerinden 10 puan ortalama bir kişi için başlangıç olur.
1 puan geçirdiği her 4 yıl için olur, maksimum 5 puan(= 20 yıl) olabilir.
5 puan da yapılan işteki beceri ihtiyacına göre olur. Beceri tespitinde; başka kaç kişinin aynı benzer işi yaptığına, o iş için gerekli eğitimi alıp almadığına bakılır.
5 puan en becerikli kişilere sağlanırken, 1 puan ortalama bir iş yapanlara sağlanır.
e) İnisiyatif uygulama ve sorun çözme gerekliliği; ortalama bir çalışan için 10 puan üzeriden başlar.
Ancak görev esnasında karşılaştığı sorunları çözme ve inisiyatif kullanma gerekliliğine göre 10 puan daha eklenir.
Yaptığı işi bağımsız yapma gereğine göre bu derecelendirme yapılabilir.

Mesela; Yüksek riskli işlerde çalışanlardan Otobüs Şoförleri, İtfaiyeciler Halkla İlişkiler, Protokol, Basın personeli “yüksek inisiyatif ve sorun çözme” kullanması gereken birimlerden.